Panele dyskusyjne Instytutu Narutowicza

PIĄTEK · 7 SIERPNIA · 11:30 · PARK

Eva Illouz „Emocjonalne życie populizmu”

Dlaczego wyborcy tak chętnie popierają liderów politycznych, których działania w bezpośredni sposób uderzają w ich własne interesy ekonomiczne i społeczne? Odpowiedź na tę jedną z największych zagadek współczesnej politologii przynosi książka “Emocjonalne życie populizmu. Jak strach, odraza, resentyment i miłość osłabiają demokrację ” autorstwa wybitnej socjolożki Evy Illouz. Ta przełomowa publikacja rzuca zupełnie nowe światło na globalny kryzys demokracji, dowodząc, że kluczem do zrozumienia sukcesu ruchów autorytarnych i populistycznych nie są czynniki czysto racjonalne, lecz precyzyjnie zarządzane zbiorowymi emocjami.

Eva Illouz rezygnuje z tradycyjnych analiz ekonomicznych na rzecz głębokiej socjologii afektów, wskazując, że populizm karmi się i utrzymuje przy władzy dzięki unikalnej matrycy czterech fundamentalnych emocji: strachu, obrzydzenia, resentymentu oraz wykluczającej miłości do własnego kraju. Wykorzystując jako główny punkt odniesienia przypadek Izraela pod rządami Benjamina Netanjahu, autorka dekonstruuje mechanizm, w którym prawicowi liderzy przekuwają dawne traumy i społeczne lęki w potężne narzędzia polaryzacji. Strach legitymizuje permanentny stan wyjątkowy, obrzydzenie służy do dehumanizowania oponentów jako „zdrajców”, resentyment buduje polityczną tożsamość opartą na powracających ranach i poczuciu krzywdy wobec liberalnych elit, a specyficznie definiowana narodowa miłość spaja wspólnotę wokół moralnego wykluczenia innych.

Prowadzący: Dominik Puchała

Goście: Adam Leszczyński, TBA

 

 

SOBOTA · 8 SIERPNIA · 11:00 · PARK

Przemysław Witkowski, Rafał Pankowski „Im ostrzej tym lepiej. Do i od radykalizacji”

W dobie narastającej polaryzacji społecznej, internetowego hejtu i powrotu skrajnych ideologii do głównego nurtu debaty publicznej, zrozumienie natury ekstremizmu staje się jednym z największych wyzwań współczesności. Nakładem Instytutu Narutowicza ukazała się książka “Im ostrzej, tym lepiej. Do i od radykalizacji” autorstwa Przemysława Witkowskiego oraz Rafała Pankowskiego. Publikacja stanowi unikalne na gruncie polskim studium krytyczne, które zamiast teoretycznych rozważań oddaje głos samym zainteresowanym. Autorzy zebrali wywiady z byłymi protagonistami i liderami ruchów narodowych i skrajnie prawicowych, z których część publikowana była pierwotnie m.in. na łamach magazynu „NIGDY WIĘCEJ”, tworząc z nich spójny i wstrząsający obraz psychologicznego mechanizmu werbunku i ideologicznego zaślepienia.

Książka redefiniuje dotychczasowe postrzeganie skrajnych subkultur, skupiając się na dynamicznym procesie, jaki zachodzi wewnątrz ludzkiej psychiki – od pierwszego zachwytu „atrakcyjnością” radykalizmu, aż po trudny, wymagający ogromnej odwagi proces dezertecji. Czytelnik otrzymuje rzadką okazję do zajrzenia za kulisy organizacji nacjonalistycznych oczami ludzi, którzy niegdyś tworzyli ich rdzeń, a dziś potrafią krytycznie ocenić własną biografię i wyznawane dawniej wartości. Analiza tych osobistych historii pozwala autorom odpowiedzieć na kluczowe pytania: jak młodzi ludzie wpadają w pułapkę nienawiści oraz, co najważniejsze, w jaki sposób można skutecznie pomóc im z niej wyjść. Witkowski i Pankowski łączą rygorystyczne podejście badawcze z pasjonującym, reporterskim zacięciem, dzięki czemu publikacja nie tylko diagnozuje problem, ale szuka realnych dróg wyjścia z ideologicznego impasu.

Prowadzący: Oliwia Bosomtwe

Goście: Artur Sobiela, Przemysław Witkowski

 

 

NIEDZIELA · 9 SIERPNIA · 11:00 · PARK

Książka pod redakcją: Michael Butter, Peter Knight „Teorie spiskowe. Kompendium”

W erze algorytmów polaryzujących debaty publiczne oraz globalnego kryzysu zaufania do instytucji, teorie spiskowe przestały być marginesem internetu, a stały się realną siłą kształtującą współczesną politykę i nastroje społeczne. 
Nakładem Instytutu Narutowicza ukazała się właśnie publikacja “teorie spiskowe. Kompendium” pod redakcją światowej sławy ekspertów, Michaela Buttera i Petera Knighta. To monumentalne, interdyscyplinarne dzieło gromadzi wiedzę ponad czterdziestu czołowych badaczy z całego świata, oferując najbardziej kompleksowe na rynku spojrzenie na mechanizmy spiskowego myślenia z perspektywy psychologii, socjologii, historii oraz nauk o mediach.

Książka redefiniuje dotychczasowe podejście do fenomenu dezinformacji, rezygnując z powierzchownego wyśmiewania teorii spiskowych na rzecz dogłębnej analizy ludzkich potrzeb – lęku, chęci odzyskania kontroli nad chaotycznym światem oraz błędów poznawczych, którym ulegają nawet najlepiej wykształcone jednostki. Redaktorzy tomu prowadzą czytelnika przez fascynującą ewolucję tego zjawiska: od historycznych sekretnych stowarzyszeń, przez popkulturowe narracje z Hollywood, aż po współczesny populizm polityczny i cyfrowe echa ruchu QAnon. Dzięki połączeniu akademickiego rygoru z niezwykle płynnym i przystępnym językiem, publikacja doskonale tłumaczy, jak rodzą się narracje, które dziś infekują debatę publiczną na całym świecie.

To kluczowe vademecum adresowane jest do szerokiego i zróżnicowanego grona odbiorców szukających odporności na manipulację w szumie informacyjnym. Stanowi obowiązkowe narzędzie pracy dla dziennikarzy, publicystów, analityków mediów oraz fact-checkerów, którzy na co dzień walczą z dezinformacją na pierwszej linii frontu. Jednocześnie jest to bezcenne źródło wiedzy dla środowiska akademickiego – studentów i wykładowców kierunków humanistycznych i społecznych – a także dla wymagających czytelników literatury non-fiction, pragnących zrozumieć psychologiczne i polityczne mechanizmy rządzące współczesnym społeczeństwem.

Prowadzący: Dominik Puchała

Goście: Przemysław Witkowski, Grzegorz Rzeczkowski

Przemysław Witkowski – politolog, historyk idei, badacz ekstremizmów politycznych, zastępca dyrektora Instytutu Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza. Adiunkt w Uniwersytecie Civitas.

Adam Leszczyński – polski historyk, socjolog, dziennikarz i publicysta, doktor habilitowany nauk społecznych, profesor nadzwyczajny w SWPS Uniwersytecie Humanistycznospołecznym, członek zespołu „Krytyki Politycznej” oraz współzałożyciel OKO.press. Dyrektor Instytutu Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza.

Dominik Puchała – psycholog społeczny, kulturoznawca. Członek Katedry UNESCO ds. Interdyscyplinarnych Badań nad Antysemityzmem i Innymi Formami Nienawiści Grupowej. Pracownik Instytutu Narutowicza. Związany z Centrum Badań nad Uprzedzeniami Uniwersytetu Warszawskiego.

Grzegorz Rzeczkowski – ekspert od dezinformacji oraz autor książek poświęconych tym zagadnieniom. Przez 24 lata był dziennikarzem najważniejszych polskich dzienników i tygodników opinii. Obecnie wykłada w Uniwersytecie Civitas w Warszawie, gdzie kieruje Centrum Badań nad Dezinformacją i zasiada w Radzie Konsultacyjnej do spraw Odporności na Dezinformację Międzynarodową przy Ministrze Spraw Zagranicznych.