Bilety
Close

CZAS Przemijanie i Ponadczasowość

Sanatorium Dźwięku to festiwal poświęcony eksperymentalnej muzyce współczesnej oraz szeroko rozumianej sztuce dźwięku, którego największym walorem są prezentacje w kontekście jego lokalizacji – uzdrowiskowej miejscowości usytuowanej w Sudetach Środkowych. Festiwal Sanatorium Dźwięku to nie tylko koncerty, ale również performance’y instalacje dźwiękowe, warsztaty, wykłady oraz projekty tworzone i dedykowane specjalnie temu wydarzeniu. Krajobraz gór otaczających Sokołowsko, poniemiecka XIX-wieczna architektura czy wspaniałe powietrze zawsze były nieodłącznymi atrybutami działań na polu sztuki i wszelkiej refleksji na temat nowych tendencji w muzyce współczesnej.

Tematem trzech przyszłych edycji festiwalu Sanatorium Dźwięku będzie jedno z najbardziej niedookreślonych pojęć, jakim jest czas. Przyjrzymy się jego różnym aspektom, starając się uchwycić złożoność problemu. W pierwszej kolejności poruszone zostaną zagadnienia przemijania i ponadczasowości.

Są to bowiem dwa aspekty czasu, które się przeplatają i uzupełniają. Z uwagi na to, że wzajemnie się warunkują, można je uznać za dwa oblicza naszej ludzkiej skończoności, niczym awers i rewers. W życiu codziennym miotamy się pomiędzy Heraklitem a Parmenidesem: jednym okiem spoglądamy na upływający czas, drugim na wieczność. Wydaje się, że nie potrafimy wyjaśnić tego, co zmienne, nie odnosząc go do tego, co trwałe. Nie umiemy mówić o trwaniu, nie wyobrażając sobie, że nosi ono znamię jakiejś niezmienności. Nie potrafimy nawet mówić o czasie, nie myśląc równocześnie o wieczności i odwrotnie.

Podczas tegorocznej edycji festiwalu Sanatorium Dźwięku postaramy się na chwilę zatrzymać czas i uważnie mu się przyjrzeć.

 

 

Artyści:

Catherine Lamb, Rebecca Lane, Emilio Gordoa, Burkhard Beins,  Jérôme Noetinger, Bakbilvv, Xavier Lopez, Sylwia Żytyńska, Katarina Gryvul, Carsten Stabenow, Björn Erlach, Edyta Jarząb,  Wacław Szpakowski, Bastian Pfefferli, Charlie, Bryan Eubanks, Hermeneia, Andrew Lafkas, Martyna Basta, Gerard Lebik, Antonina Nowacka, Ryo Ikeshiro, Jan Moss, Paweł Romańczuk, Lena Czerniawska, Biuro Dźwięku Katowice, Todd Capp, Derek Shirley, Sacred Realism, Mario de Vega, Canti Spazializzati Collective, Kolektyw ewaewa, Zofia Kuligowska, Paweł Szroniak, Kaja Marina Weiss, Alicja Rytowska, Grzegorz Gębski, Mikołaj Rytowski, Hanna Jurkowska

Artyści

Program

12 Sierpnia
Instalacje dźwiękowe przez cały czas trwania festiwalu w godzinach 12:00-14:00
Ryo Ikeshiro
bug 蛣聽器 (2021) – instalacja dźwiękowa
Sanatorium 3 Muzeum w Budowie
Carsten Stabenov
flow: instalacja dźwiękowa
Sanatorium 3
Zofia Kuligowska, Edka Jarząb
Wielkie Arkana Grzybowe
Sanatorium 4
Lena Czerniawska, Emilio Gordoa
1:∞ – Rastros – instalacja dźwiękowa
12:00 - 20:00

Sanatorium Black Chamber
Ewa Tatar
Kolektyw ewaewa (Ewa Polska, Ewa Tatar) Punkt obserwacyjny zmian w sztuce – instalacja dźwiękowa
Park 6
Sokołowsko Music
Sokołowsko Music – Premiera – BandCamp – Michael Pisaro / Keith Rowe – VENERABLE BEDE Sanatorium Dźwięku 2016
BandCamp
Biuro Dźwięku Katowice
Dźwiękowe projekcje wielokanałowe
Park
17:00
Gerard Lebik, Zuzanna Fogtt
KinoTeatr
19:00
Todd Capp, Bryan Eubanks, Andrew Lafkas
Oceans Roar 1000 Drums
KinoTeatr
19:30
Katarina Gryvul
Sanatorium Red Chamber
21:00
hermeneia
Sanatorium Red Chamber
22:00
MNNN
Sanatorium Red Chamber
23:00
13 Sierpnia
Instalacje dźwiękowe przez cały czas trwania festiwalu w godzinach 12:00-14:00
Sylwia Żytyńska
ECHO (2022)
Start: Westybul Sanatorium / Park / Góry Suche / Garbatka 797 meters above sea level
05:40
Jan Moss
Pokaz wersji roboczej filmu „Nyege Nyege Tapes Tapes #2: Kampala” reż. Jan Moss / Rozmowa z reżyserem
KinoTeatr
11:00
Paweł Szroniak
Najlepsze miejsca w jadalni: Black Mountain Happening
Park
13:00
Biuro Dźwięku Katowice
Dźwiękowe projekcje wielokanałowe
Park
14:00
Mario de Vega
En sus dudas, mi ternura… (In your doubts, my tenderness…)
Park
15:00
Carsten Stabenow
flow – performative activation
Sanatorium 3
16:30
Jérôme Noetinger, Bjoern Erlach, Emilio Gordoa, Burkhard Beins
Radiation iX
Sanatorium Multimedia Chamber
18:00
Catherine Lamb, Rebecca Lane, Xavier Lopez, Bryan Eubanks, Andrew Lafkas
Prisma Interius I – Catherine Lamb, 2017/2022
KinoTeatr
20:00
Jérôme Noetinger, Burkhard Beins, Emilio Gordoa, Bjoern Erlach
Radiation iX feat. Jérôme Noetinger
Sanatorium Multimedia Chamber
21:30
Jan Moss
DJ Set
Sanatorium Red Chamber
22:30
Bakblivv
Sanatorium Red Chamber
23:00
Charlie
Sanatorium Red Chamber
00:00
800x1600-min
1920x480-min

Info

Info

Sanatorium of Sound is a festival focused on experimental music and broadly understood sound and sonic art. His main objective is to present the widest possible spectrum of the phenomena related to the development of musical forms in the 20th and 21st century, maintaining the balance between the traditions of experimental music of the past few decades and the new, still structureless tendencies. So far the festival presented realizations of about 200 artists from all over the world. The festival takes place in Sokolowsk in the mountains on the Polish-Czech border.

Sanatorium of Sound is a festival run by In Situ Contemporary Art Foundation in Sokolowsko. The main goal of the foundation is to create a space for art, education, and interdisciplinary creative processes promoting activities in the field of international heritage dedicated to contemporary art and culture, focusing on music, sound and visual art, performance, and film. Since 2007 In Situ organizing: Sokolowsko Film Festival Hommage à Kieslowski, Contexts-International Festival of Ephemeral Arts, Sanatorium of Sound, and since 2017 has been keeping the Krzysztof Kieślowski's Archives.

Edycje

Archiwum
1080x1080
2025
Sanatorium Dźwięku 11
1080x1920_cegla+nazwiska
2024
Sanatorium of Sound 10 Lato
sanatorium_str-12
2024
Sanatorium of Sound 10
preloader
2023
Sanatorium of Sound 9
logo 7. Sanatorium of Sound
2021
Sanatorium of Sound Festival 7
Musica Sanae
2019
Sanatorium of Sound Festival 6 – Music Sanae
SD 2018 pocztowka
2018
Sanatorium of Sound Festival 5
Palakt_B1_DRUK2 2017
2017
Sanatorium of Sound Festival 4
A3_program_en_DRUK
2016
Sanatorium of Sound Festival 2016
logo sanatorium stare
2015
Sanatorium of Sound 2015
Finansowanie
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury w ramach programu “Muzyka”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca
Projekt jest współfinansowany przez rządy Czech, Węgier, Polski i Słowacji za pośrednictwem grantów wyszehradzkich z Międzynarodowego Funduszu Wyszehradzkiego. Misją funduszu jest wspieranie idei zrównoważonej współpracy regionalnej w Europie Środkowej.
Organizator
Partnerzy
Media
Info
Program
Artists
Idea
Label
Team
Past editions
Info
Program
Artists
Idea
Label
Team
Past editions
Facebook Instagram Twitter Youtube
sanatoriumdzwieku@gmail.com
To jest rzecz ciała
Robert Piotrowicz

"Gdy pierwszy raz powiedziałem słowo "ciało", poczułem je, usłyszałem i zrozumiałem. Wszystko to stało się w tej samej jednej chwili, choć dopiero później, gdy zobaczyłem biegnących do mnie ludzi, pojąłem sens tego procesu. Czy oni przenosili siebie w moją stronę, czy to tylko ich obraz do mnie docierał, a może chodziło o hałas, który robili waląc butami w drewniany most, wrzeszcząc do mnie. Co robili nie wiedziałem. Ale czułem to tak, że bardziej się nie da."

 

Gdy przyglądamy się jakościom — tym zjawiskom i ideom, które nas otaczają — ciężko pracujemy nad ich poznaniem. Próbujemy je uchwycić, nadać im sens, zrozumieć ich obecność. Krążymy w cyklach, gdzie doświadczenie zawsze wyprzedza akumulację wiedzy. Z każdym krokiem odkrywamy kolejne warstwy pulsujących żywiołów, które nas otaczają, a mimo to często (a może zawsze) pozostajemy niespełnieni — choć otuleni przyjaźnie tym, co słyszymy.

Może to zbyt daleko idące uproszczenie, ale dotyczy tych dominujących nurtów poznania, które społeczeństwa chętnie przyjmują — szybkich, skutecznych, takich postaw, którym wystarcza pobieżny ogląd. A jednak właśnie to bywa źródłem nieustającej frustracji. Albo ekscytacji. Ten proces nie ma końca. Przemieszczamy się, zmieniamy kierunki, nieustannie szukając — przeżywać czy wiedzieć? Czy to pytanie ma w ogóle sens? Może to właśnie w tej niepewności, w nieustannym ruchu, jesteśmy najbliżej siebie.

Można — i to nieustannie się dzieje — próbować oswoić i zorganizować doświadczenie. Podporządkować, kontrolować, spętać. Także to słyszalne. Cały teatr zdarzeń dźwiękowych może zostać podporządkowany — jasność i precyzja ujarzmione, gotowe do powtórzenia, do ponownego wykonania. Ale przeżycie jest zawsze tu i teraz, jednostkowe, pełne afektu. Nie jesteśmy tylko kolekcjonerami danych, aranżerami bibliotek, ale równie mocno — podmiotami zmysłowego rezonansu.

Nie możemy jednocześnie patrzeć przed i za siebie — to oczywiste. Ewolucja dała nam inne narzędzie kontroli przestrzeni: będąc w dźwięku, słuchamy wszędzie wokół siebie. Postrzegamy wyraźnie głębie, odległości, złożoną strukturę audialnej rzeczywistości. Czy nie jest to wyraźny dowód, że dźwięk istniejąc wokół nas jest ciałem, a nie projektowanym na niewidzialnej kopule płaskim zjawiskiem?

Tak, zwykliśmy kojarzyć dźwięk z obrazem otoczenia, krajobrazem ze swoistym widnokręgiem, który nas otacza. Ale dźwięk jest jak niewidzialna ruchoma architektura, lub wprost — rzeźba w ruchu, która odbywa się w naszym otoczeniu. A w zasadzie — to my przebywamy w miejscu, które ona zajmuje, znacząc swoją konstrukcję poruszającym się powietrzem.

Jak ta wszechobecność aktywnego zmysłu, który nieustannie skanuje otoczenie, kształtuje nasze człowieczeństwo? Funkcjonujemy w tej materialnej, choć niewidzialnej strukturze, zanurzeni w wibracjach — oddychamy i poruszamy się. Co poza cielesnością, którą współdzielimy, wspomaga nas jeszcze w pojęciu świata?

Czy nasze cnoty zyskają na tym, że będziemy ćwiczyć się we wrażliwości percepcyjnej? Czy to pozwoli nam być bardziej racjonalnymi? Czy głębsze poznanie pomoże nam zostać w pełni świadomymi? A może uwrażliwienie się na dźwięk jednak zabierze nas z tego porządku świata — aby nasze cnoty mogły uwolnić się choć na chwilę — i pchnie nas w to niemożliwe do opowiedzenia słowami zjawisko, jakim jest dźwięk.

Tak często musimy nadać mu jakiś sens, porównać do zjawisk natury, do znanych praktyk zakodowanych w rzeczywistości. Odbieramy mu przez to samoistność, bo przecież tak trudno — czasem, choć nie zawsze — traktować dźwięk jako osobny żywioł. Musimy konsumować go z dodatkami, z innymi składnikami rzeczywistości.

Trenowanie cnót ciała, przymiotów, aby innemu ciału dać miejsce w sobie, brzmi jak jakiś ultra ezoteryczny mindfulness. Ale dajmy sobie trochę przestrzeni na działania pozornie pozbawione sensu!

Czy dbanie o cnotliwość poznawczą nie wystawia nas przypadkiem na pewne pomieszanie tych cnót? Może nadmierne wzmocnienie wrażliwości na dźwięk innym cnotom wcale nie sprzyja, a wręcz przeciwnie — sabotuje nasze dyspozycje.

Czy nasze poszerzone granice pojmowania tego żywiołu pomogą nam się lepiej odnaleźć w tradycyjnej przestrzeni euklidesowej? Czy świadomość nowej obecności wokół sprzyja nam, czy może ten nadmiar dezorientuje, zbyt poetyzuje nasze otoczenie?

Bywa — a ja twierdzę, że niemal zawsze, przynajmniej dla osoby minimalnie wrażliwej słuchowo — że najprostszy, wyraźny dźwięk (wcale niekoniecznie głośny) przejmuje odbiorcę w sposób niewspółmiernie bardziej istotny niż jakikolwiek adekwatny element wizualny.

Czy biała fasada garażu na osiedlu zrobi takie samo wrażenie jak równie wyraźny, skupiony w sobie dźwięk — prosty jak ta połać bieli? To założenie idealistyczne. Nie mam ambicji rozsądzać sporu pomiędzy widzialnym, a słyszalnym. Próbuję jedynie uchwycić, jak bardzo dźwięk, swoją cielesnością, różni się od wizualnego otoczenia.

Aby dźwięk zaczął się odróżniać, pozwolił się zauważyć, na początku czasem potrzebna jest cisza. W wielu naszych doświadczeniach ciemność także wzmaga to percepcyjne wyczulenie. Czy potrzebujemy tła, którego znaczenie gaśnie wraz z nastaniem dźwięku — i czy to właśnie jest dla nas warunek konieczny? Tu chciałbym zwrócić uwagę na ten kluczowy moment — pojawienia się dźwięku i zmianę statusu środowiska, w którym się znajdujemy — zarówno w sensie percepcyjnym, jak i afektywnym. To moment, w którym przestrzeń zyskuje nowy wymiar, a nasza obecność w niej zostaje przeformatowana przez znaczącą obecność. Zmiana ta może być ledwie zauważalna, ale może też być dramatyczna i radykalna. Czy te zmiany postrzegamy tak samo jak zmiany światła? Zapewne w zakresie głośności tak — „zrobiło się ciszej”. Uważne słuchanie to zapewne jedna z tych praktyk, wzbogacających nasze cnoty percepcyjne — zdolności, które kształtują nie tylko naszą wrażliwość, ale też sposób istnienia wobec otoczenia — nasze postrzeganie siebie w świecie. Jesteśmy w ruchu.

W tym układzie zorientowanie przyjemności — bo zdecydowanie chcę widzieć to jako przyjemność — można uznać za obywające się w co najmniej dwóch kierunkach. Osoba performująca, w zależności od medium, jakim się posługuje, osiąga zawsze określoną przyjemność ciała; dźwięk, który niesie za sobą jej obecność na scenie, sprawia satysfakcję tak grającemu, co zapewne chciałby sam osiągnąć także tym, którzy słuchają. Ich ciała w ten czy inny sposób również doświadczają przyjemności. To oczywiście opis modelu, jak rozchodzi się potencjalna rozkosz, niż gwarancja jej obecności i dystrybucji podczas performansu dźwiękowego. To właśnie rozpraszanie przyjemności prowadzi nas do pytania o jej kierunki i dynamiki — o to, jak ciało dźwięku działa jednocześnie wewnątrz i na zewnątrz.

Znamienny jest dualizm rozpatrywanej przez nas cielesności — nie tyle rozpięta między tym, co w środku, a tym, co otacza, co jednocześnie osadzona w obu tych porządkach, bez konieczności paradoksu i wykluczenia. Rezonując wewnątrz jednego z ciał uczestniczących, dźwięk jednocześnie rozchodzi się wokół — przenika przestrzeń, tworzy relację. Intensywność tej dynamiki zależy od aktywności odbiorcy — od jego gotowości, by wchłonąć i przepuścić przez siebie to, co materialnie niematerialne.

Jeśli spojrzymy na ten proces jak na pole energetyczne obejmujące przestrzeń koncertu, zobaczymy jeden obiektywny, cielesny byt dźwięku, a wokół niego ciała zanurzone w tej samej wibrującej chmurze — skupiska osobnych, lecz rezonujących ośrodków napięcia.

Mimo pozornego ezoterycznego charakteru, opis ten opiera się na rzeczywistym, cielesnym doświadczeniu — jest empiryczny, wręcz zdroworozsądkowy.

Czy doświadczenie somatyczne należy do „wyższych” celów? Może codzienne przeżywanie ciała jest zwykłe, prozaiczne. A przecież — bywa, że właśnie wtedy, podczas ćwiczeń, biegu, napięcia — cielesność nas przekracza, staje się czymś więcej. Osobiście nie potrafię w pełni docenić przyjemności myślenia, jeśli nie towarzyszy jej fizyczne przejście przez ciało — ten naznaczony ślad.

tak — co teraz robi performer? Jaką zajmuje pozycję?
Czy jest wyłącznie osobą zarządzającą chmurą ciał?
A może raczej należy umiejscowić osobę performującą dźwięk w centrum,
które natychmiast się rozprasza, staje się jednym —
pulsuje od siebie w stronę rezonujących uczestników,
aby za chwilę również przyjąć energię zwrotną.

Ten ruch w czasie jest tak niezauważalnie zmienny,
że — poddając się fali entuzjazmu —
zaryzykuję twierdzenie: zatraca się centrum.
Jego zewnętrzne wody płodowe stają się ciałem wspólnym —
rodzi się jedno wibrujące ciało.

Cała sytuacja przestaje być widowiskiem.
Staje się stanem.

Stanem doświadczenia wielu osób naraz,
które jednocześnie dokarmiają swoje prywatne, drgające afekty.

To przedreligijne skupienie
odsyła nas do początków potrzeb,
do ich rudymentalnej jakości —
archetypów,
których, jeśli nawet natychmiast w sobie nie rozpoznajemy,
to i tak żyjemy z nimi w nieustannym alchemicznym procesie.

To swobodne, zadeklarowane uczestnictwo.
Ciało wspólnoty potrafi wtedy nasiąknąć wspólnictwem politycznym —
nie przez manifest czy program, ale przez sam akt obecności.

Ta symboliczna sprawczość — by być razem w dźwięku —
stwarza przestrzeń do pielęgnowania wartości, do bycia ze sobą w zgodzie,
do integracji, która nie musi niczego tłumaczyć.

Nie chodzi tylko o graniczne katharsis.
Także o subtelniejsze formy działania afektywnego pola:
chwilowe zawieszenie obrony, rezonowanie wsparcia,
albo wręcz — w odpowiednich warunkach — ciche formy oporu.

Bo wspólne słuchanie może być gestem politycznym.
Ciałem, które niczego nie żąda — a jednak zmienia.

Być może to właśnie dźwięk jako medium niereprezentujące,
pozwala nam działać razem, zanim o tym pomyślimy.

Po tym wszystkim coś zostaje — i nie zawsze da się to nazwać wspomnieniem. Czasem to napięcie w karku, cichy impuls w ciele, którego nie rozpoznajesz, ale wiesz, że był wcześniej. Coś się zapisało — może nawet nie dźwięk, ale jego obecność. Drganie, które przechodzi przez ciebie jeszcze długo po tym, gdy wszystko się rozproszyło. Bo ta wspólnota — choć już jej nie ma — nadal gdzieś rezonuje. W tle, w ciele, w rytmie dnia, który nagle coś wytrąca. To nie musi być pamięć obrazowa — bardziej jak odprysk energii, cząstka tamtego stanu, która nie zgasła. I nawet jeśli wszystko się rozeszło, to przecież było — i to „było” nie odpuszcza. Czasem wystarczy spięcie mięśnia, soniczny powidok, żeby wróciło. Nie wróci całość, ale wróci fantom. A my przecież jesteśmy złożeni właśnie z takich śladów. Widmowa wspólnota nadal w nas drży — jako ślad, jako mikroempatia, jako coś, czego nie da się wyjaśnić, ale wiadomo, że tam było.

Czasem pamięć rozprasza wspólnotę. Innym razem to wspólnota zostaje w ciele — jako ślad, jako pamięć somatyczna. Nie chodzi o historię ani o dokładność. Chodzi o zapis w tkankach, cień doświadczenia, który nie znika. Zostaje — jak miękkie pęknięcie w oddychaniu, jak napięcie wywołujące coś więcej niż wspomnienie. Tego nie trzeba rozumieć.

Pamięć doświadczenia ciał, które rezonowały razem, przekształca się w symboliczną sprawczość. Bo fala — nawet jeśli dawno ucichła — nie gaśnie. To z niej da się czerpać: do pielęgnowania wartości, do integracji, ale też do mikrooporu. Tego cichego, zmysłowego, nieprzekładalnego na żadne manifesty.

Emocje, które się tam zrodziły, nie kończą się z koncertem. Przechodzą w codzienność, rozszerzają się w ciele, rozlewają w gestach. Mikropolityka emocji działa poza deklaracjami — właśnie wtedy, gdy wspólnota się rozpuściła, ale pozostawiła promieniującą zmianę. Wtedy ciało pamięta, choć wszystko inne już dawno się zmieniło.

Być może nie zawsze trzeba wikłać się w opory, wybierając wolność poza przymusem nieustannego rozważania konfliktu. To nie ucieczka — to może raczej gest samostanowienia, zasilania ducha, czyszczenia ciała ze społecznych toksyn. Bycie gotowym na więcej. Nasze cielesne autonomie zasługują na więcej.

Już prawie na sam koniec, chciałbym jeszcze raz powiedzieć o sile tego zjawiska, o którym jest ten tekst. Już nie o jego znaczeniu, lecz o obezwładniającej obecności — tej, która wciąga, nie pytając o zgodę, a przecież otrzymuje natychmiastowy konsensus. To dzieje się poza aktem woli, a jednak zostaje przyjęte — często z ogromną radością. Ten permanentny stan cielesnej podatności nie wymaga świadomej zgody — ona jest już w nas niejako zapisana (wykluczmy tu świadome akty sonicznej przemocy, tortury i inne formy opresji).

Gdy tracę kontrolę i idę na ślepo, niesiony jego zniewalającą energią, przepływam przez sen, który wydarza się w mojej namacalnej rzeczywistości. W nieświadomym zawiera się cała siła — natychmiastowa reakcja, cielesna odpowiedź powłoki, która pozwala mi czuć. Ten somnambuliczny paradoks — rozpraszający obecność — rozmywa granice pomiędzy ekstatycznym czuciem tego, co tu i teraz, a onirycznym nierzeczywistym. To stan, w którym przechodzimy od świadomej deklaracji, od chęci uczestnictwa — do niemal halucynacyjnej introspekcji, w której granice nie służą już oddzieleniu, lecz scaleniu w jednię.

Ten reżim może wydawać się nieco przemocowy — poddaję się bez szansy na odpowiedź, bez możliwości przekazania pokojowej zgody. Ale czy to nie jest właśnie proces konsensualnej dominacji, o którą sam postuluję, aspirując do granicznych doświadczeń — przejść nie tylko przez siebie, lecz także do wspólnych przejść z innymi? To odpowiedź jest tą racją, która nie pozwala mi nie widzieć doświadczenia dźwiękowego inaczej niż jako cel majaczący gdzieś w poznawczym horyzoncie tła, uwodzący zawsze — nawet gdy o nim nie myślę. To właśnie jest pragnienie, to afirmacja somatycznej odwagi.

Zauważ — ani razu w tym tekście nie padło słowo „ucho” ani „uszy”. Ledwie przemknęło gdzieś „słuchanie”. Nie był to przypadek. Nie zapomniałem o procesie, dzięki któremu całe to doświadczenie jest w ogóle możliwe — o fizycznych właściwościach naszych ciał, które pozwalają przeżyć dźwięk.

Świadomie omijałem ten obszar — nie po to, by go wykluczyć, lecz by przesunąć uwagę. Mówiłem o percepcji przez przestrzeń, powietrze, przez nasze ciała. Przez doświadczenia w nich zapisane, przez gotowość ciała na doświadczanie. To tworzy konkretny obraz: obraz performującego, drżącego powietrza. I właśnie dlatego — na samym końcu — mogę z przyjemnością powiedzieć: dźwięk także widać.

To nie metafora. Nie konceptualizacja. To nie symboliczne przeniesienie. To opis dziejących się procesów fizycznych, które mają swoją objętość, kształt, zasięg. Otaczają nas formy rozwibrowanych cząstek gazu. Nie zapominajmy o ciałach stałych, o cieczach — o wszystkim, co może stać się ośrodkiem propagacji fali akustycznej.

Ta fizyczność dźwięku jest realna. Jest częścią rzeczywistości. Jest obiektywna. Nie jest reprezentacją — jest obecnością. Jest tu, z nami.

Gdyby ktoś powiedział: „to jest niejasne”, możesz odpowiedzieć:
→ „bo doświadczenie dźwięku też nie jest jasne. Jest cielesne, jest drżące, jest chwilowe.” Mój tekst też taki jest.

Zdjęcie: Szymon Szcześniak
Tekst kuratorski
Artists​
sanatorium_of_sound_2023_ph_helena_majewska_239
Biuro Dźwięku Katowice
W_Szpakowski_aportret-wielokrotny_rok1912_podpis
Wacław Szpakowski
960x960_04
Sokołowsko Music
Lamb_arc_credit_RuiCamilo
Catherine Lamb
15m
Martyna Basta
h0bVsZuQ
Ryo Ikeshiro
DSC07414-2
Sylwia Żytyńska
DR_docks_Christina_Marx_foto
Double Rainbow
001_JeromeNoetinger©YannickSiegel[1]
Jérôme Noetinger
eubanks2020_small
Bryan Eubanks
wall-2012
Rebecca Lane
DSC02178noisebw
Katarina Gryvul
konzerthaus1
Burkhard Beins
© Joeri Thiry - STUK Kunstencentrum
Mario de Vega
Derek_Shirley_foto_Christina_Marx
Derek Shirley
dsc-0196_1
Bjoern Erlach
Paweł-Szroniak-500x375
Paweł Szroniak
img_4088_auto_1400x800
Jan Moss
capp2
Todd Capp
lafkas
Andrew Lafkas
lopez
Xavier Lopez
Gordoa_photo by Udo Siegfriedt
Emilio Gordoa
OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Sacred Realism
69809227_1628227797313667_7391116907954307072_n
Canti Spazializzati
lena czerniawska
Lena Czerniawska
Oceans_Roar_1000_Drums_NYC_Robert_Sutherland
Oceans Roar 1000 Drums
carsten_stabenow©raviv-ganchrow_sw
Carsten Stabenov
BAKBLIVV_ERNEST_PROMO_PHOTO
Bakblivv
RiX + Jerome photo by Roberto Duarte
RadiationiX
image0-2
Charlie
Gerard Lebik photo by Karolina Domańska
Gerard Lebik